Ng’omugabi wa Dodine mu China, mmanyi bulungi obukulu bw’okunywerera ku mutindo gw’amateeka ogukwata ku bisigalira by’eddagala ly’ebiwuka naddala bwe kituuka ku bisigalira bya Dodine ebisusse. Dodine, eddagala eriweweeza ku ffene erikozesebwa ennyo -, likola kinene nnyo mu kukuuma ebirime okuva ku ndwadde za ffene ez’enjawulo. Naye okubeerawo kw’ebisigadde ebisusse kuyinza okuleeta obulabe eri obulamu bw’abantu n’obutonde bw’ensi, ekivuddeko enkola y’amateeka etegeerekese obulungi - mu China okulung’amya enkozesa yaayo n’emiwendo gy’ebisigadde.
Enkola ya China evunaanyizibwa ku bisigalira by’eddagala ly’ebiwuka
China etaddewo enkola enzijuvu ey’okuddukanya ebisigalira by’eddagala ly’ebiwuka, ng’egenderera okukuuma obukuumi bw’emmere, okukuuma obutonde bw’ensi, n’ebyobulamu by’abantu. Minisitule y’ebyobulimi n’ebyalo (MARA) kye kitongole ekikulu ekivunaanyizibwa ku kukola n’okussa mu nkola amateeka agakwata ku ddagala -.
Omutindo gw’eggwanga ogw’obukuumi bw’emmere - Maximum Residue Limits for Pesticides in Foods (GB 2763) lye jjinja ery’oku nsonda mu nkola ya China ey’okuddukanya ebisigalira by’eddagala. Omutindo guno guteekawo ekkomo erisinga obunene erikkirizibwa ku bisigalira (MRLs) ku ddagala ery’enjawulo, omuli ne Dodine, mu mmere ey’enjawulo. MRL zino zeesigamiziddwa ku kwekenneenya akabi mu bya ssaayansi, nga zitunuulidde ensonga ng’obutwa bw’eddagala, obungi bw’emmere eriibwa, n’amakubo agayinza okukwatibwa.
Okugeza, singa Dodine ekozesebwa ku bulo, MRL eragiddwa mu GB 2763 ejja kulaga obungi obusinga obunene obw’ebisigadde bya Dodine ebikkirizibwa mu bulo obutundibwa mu katale k’e China. Ekintu kyonna ekirimu ebisigalira bya Dodine ebisukka ekkomo lino kitwalibwa ng’ekitali - okugoberera.
Obuvunaanyizibwa mu mateeka ku Dodine Residue Esukkiridde
1. Eri Abagaba Eddagala
Nga Dodine supplier mu China, tulina obuvunaanyizibwa mu mateeka obuwerako. Ekisooka, twetaaga okulaba ng’ebintu bya Dodine bye tuwa bituukana n’omutindo gw’eggwanga n’obukuumi. Kuno kw’ogatta okuwa ebiwandiiko ebituufu ebikwata ku bikozesebwa ebiraga obulungi ebirungo ebikola, ebiragiro by’okukozesa, okwegendereza obukuumi, n’amawulire agakwata ku MRL.
Singa ebintu byaffe bizuulibwa nga bye bivaako ebisigalira bya Dodine ebisusse mu bintu eby’obulimi, tuyinza okwolekagana n’ebizibu mu mateeka. Abavunaanyizibwa ku kulungamya basobola okukola okwekebejja ku bifo byaffe ebifulumya ebintu, embeera y’okutereka, n’enkola y’okulondoola omutindo gw’ebintu. Singa wazuulibwa nti waliwo ebimenya amateeka, tuyinza okusasula engassi, okuyimiriza emirimu gya bizinensi, oba n’okusazaamu layisinsi yaffe eya bizinensi.
Ekirala, tulina mu mateeka okuwa obuyambi obw’ekikugu n’okutendeka bakasitoma baffe, gamba ng’abalimi n’ebibiina by’obwegassi eby’ebyobulimi, ku nkozesa entuufu eya Dodine. Kino kiyamba okuziyiza okusiiga eddagala lino ekisukkiridde -, ekitera okuvaako ebisigadde ebisusse.
2. Eri Abalimi n’abalimi b’ebyobulimi
Abalimi n’abakola ebyobulimi abakozesa Dodine nabo bavunaanibwa olw’ebisigadde ebisusse. Balina okugoberera ebiragiro by’enkozesa ebiweereddwa omugabi n’ebyetaago by’amateeka agakwata ku nsonga eno. Kuno kw’ogatta okukozesa ddoozi entuufu, okwetegereza ekiseera nga - amakungula terunnabaawo (PHI), nga kino kye kiseera wakati w’okusembayo okusiiga eddagala n’okukungula ekirime.
Singa ebintu eby’obulimi ebirimu ebisigalira bya Dodine ebisukkiridde bizuulibwa, abalimi bayinza okufuna ebibonerezo ng’okubowa ebintu ebitali - mu mateeka, okusasula engassi, n’okukugirwa ku kukozesa eddagala ly’ebiwuka mu biseera eby’omu maaso. Okugatta ku ekyo, bayinza okuvunaanibwa okuliyirira singa ebintu ebitagoberera - bireeta obulabe ku bakozesa oba obutonde bw’ensi.
3. Eri Abalongoosa Emmere n’Abasuubuzi
Abakola emmere n’abasuubuzi nabo balina obuvunaanyizibwa mu mateeka. Balina okukola okukebera ku bintu eby’obulimi ebiyingira okukakasa nti bituukana n’ebisaanyizo bya MRL. Singa balemererwa okukikola ne basaasaanya ebintu ebirimu ebisigalira bya Dodine ebisusse, basobola okuvunaanibwa.
Mu mbeera y’okuzza ebintu olw’ebisigadde bya Dodine ebisusse, abakola emmere n’abasuubuzi bayinza okufiirwa ennyo mu by’ensimbi, omuli ssente ezisaasaanyizibwa mu kuzza ebintu ebyo, okuliyirira abaguzi, n’okwonoona erinnya lyabwe.
Enkola z’okulondoola n’okussa mu nkola
China etaddewo enkola y’okulondoola n’okukwasisa amateeka ku mitendera mingi - okulaba ng’ebiragiro ebikwata ku bisigalira by’eddagala ly’ebiwuka bigobererwa. Ku mutendera gw’eggwanga, MARA ekola okwekenneenya akabi buli kiseera n’okukola enkola okunyweza enzirukanya y’eddagala ly’ebiwuka.
Ebitongole by’ebyobulimi n’obutale mu kitundu bivunaanyizibwa ku kukebera ebifo, okutwala sampuli, n’okugezesa ebintu by’obulimi n’eddagala ly’ebiwuka ku -. Bakozesa obukodyo obw’omulembe obw’okwekenneenya, nga high - performance liquid chromatography (HPLC) ne mass spectrometry (MS), okuzuula obulungi ebisigadde bya Dodine.
Singa ebisigadde ebisusse bizuulibwa mu kukebera, abavunaanyizibwa ku kulungamya bajja kutandika okunoonyereza okuzuula ensibuko y’ekizibu. Bayinza okulondoola enkola y’okugaba eddagala okuva ku kintu ekikolebwa mu bulimi okutuuka ku muntu agaba eddagala, omulimi oba abantu abalala abakwatibwako.
Ebikosa Akatale n’Amakolero
Ebiragiro ebikakali ku bisigalira bya Dodine ebisukkiridde birina kinene kye bikola ku katale n’amakolero. Ku basuubuzi nga ffe, kitegeeza nti twetaaga okwongera okussa ssente mu kunoonyereza n’okukulaakulanya okutumbula omutindo n’obukuumi bw’ebintu byaffe. Era twetaaga okunyweza enkola zaffe ez’okulondoola omutindo okulaba ng’ebintu byaffe bituukiriza ebisaanyizo by’amateeka ebikyukakyuka buli kiseera -.
Ku balimi, kibakubiriza okwettanira enkola z’okulima eza ssaayansi era eziwangaala. Batera okukozesa eddagala ly’ebiwuka mu ngeri ey’amagezi, ekitakoma ku kukendeeza bulabe bwa bisigalira ebisusse wabula kiyamba n’okukuuma obutonde n’ebiramu eby’omugaso.
Mu katale k’emmere, abaguzi beeyongera okumanya ensonga z’obukuumi bw’emmere. Ebintu ebigoberera amateeka agafuga ebisigalira by’eddagala ly’ebiwuka bitera okufuna obwesige bw’abaguzi era nga birina enkizo mu katale.4-okugezesadfgsdfg
Mu bufunzi
Nga omugabi wa Dodine mu China, tutegeera obukulu bw’okugoberera ebisaanyizo by’amateeka ebikwata ku bisigalira bya Dodine ebisusse. Obuvunaanyizibwa bw’amateeka bulambikiddwa bulungi eri enjuyi zonna ezikwatibwako mu nkola y’okugaba eddagala ly’ebiwuka, okuva ku bagaba eddagala okutuuka ku balimi, abalongoosa emmere, n’abasuubuzi.
Nga tugoberera amateeka gano, tusobola okukakasa obukuumi bw’ebintu ebikolebwa mu bulimi, okukuuma obutonde bw’ensi, n’okukuuma obulamu bw’abaguzi. Tuli beetegefu okuwa ebintu bya Dodine eby’omutindo ogwa waggulu - n’okutumbula enkozesa entuufu ey’eddagala ly’ebiwuka mu by’obulimi.
Bw’oba oyagala okugula ebintu bya Dodine okuva gye tuli, tukuyaniriza okututuukirira okwongera okukubaganya ebirowoozo. Tusobola okukuwa ebikwata ku bikozesebwa mu bujjuvu, obuyambi obw’ekikugu, n’emiwendo egy’okuvuganya. Tukolere wamu okutuuka ku bulimi obuwangaazi era obutebenkevu.
Ebiwandiiko ebikozesebwa
- Omutindo gw’eggwanga ogw’obukuumi bw’emmere - Ekkomo erisinga obunene ku bisigadde ku ddagala mu mmere (GB 2763)
- Ebiragiro ebikwata ku kuddukanya eddagala ly’ebiwuka mu People’s Republic of China
- Enkola n’ebiragiro ebikwatagana ebifulumiziddwa minisitule y’ebyobulimi n’ebyalo mu China
